ลูกปูน (Concrete Spacer/Cover Block) ที่ใช้รองเหล็กเสริมในงานก่อสร้าง หลักๆ แบ่งได้ 2 ประเภทตามวัสดุ คือ ลูกปูนซีเมนต์ (แข็งแรง ทนทาน) และ ลูกปูนพลาสติก (เบา ติดตั้งง่าย) นอกจากนี้ยังแบ่งตามรูปทรง เช่น ทรงกลม ทรงกระบอก หรือทรงลูกบาศก์ โดยมีความหนาให้เลือกหลายขนาด (เช่น ซม.) ตามความเหมาะสมของโครงสร้าง
ประเภทของลูกปูนหลักๆ มีดังนี้:
- ลูกปูนซีเมนต์ (Cement Spacer/Concrete Block): ผลิตจากปูนซีเมนต์ ทราย และน้ำ มีความแข็งแรงสูงคุณสมบัติเดียวกับคอนกรีตที่เท จึงยึดเกาะได้ดี ไม่เกิดปัญหาโครงสร้างแยกตัว เหมาะสำหรับงานที่ต้องการรับน้ำหนักมาก งานสะพาน หรือโครงสร้างที่ต้องการความแข็งแรงสูง
- ลูกปูนพลาสติก (Plastic Spacer/Chair): ผลิตจากพลาสติกคุณภาพสูง น้ำหนักเบา ติดตั้งง่าย รวดเร็ว ลดต้นทุนค่าแรงและเวลา เหมาะสำหรับงานอาคารพักอาศัย งานที่ต้องการความเร็วในการก่อสร้าง
แบ่งตามรูปทรงและการใช้งาน:
- ลูกปูนทรงกลม/ทรงกระบอก (Circular/Cylinder): มักใช้ในงานฐานราก เสา หรือคาน
- ลูกปูนทรงลูกบาศก์/ก้อน (Block): ใช้รองพื้น หรือส่วนที่ต้องการความแข็งแรง
- ลูกปูนที่มีลวดมัด: ช่วยให้ยึดติดกับเหล็กเสริมได้แน่นหนา
การเลือกใช้งาน: ควรเลือกขนาดความหนาของลูกปูนให้พอดีกับความหนาของคอนกรีตที่ต้องการคลุมเหล็ก (Concrete Cover) ตามแบบวิศวกรรม เพื่อป้องกันเหล็กสนิมและเพิ่มอายุการใช้งานของโครงสร้าง